Historia medycyny polonijnej
(Krzysztof Brożek, Pierre Konopka, Jan Zierski)

8:30 - 8:40
Polonijni i polscy lekarze w diasporze w XIX i XX wieku
Krzysztof Brożek, Slaska Akademia Medyczna w Katowicach

8:45 - 8:55
Krótka historia 56 lat istnienia ZLP ze współczesnej perspektywy
Anna Szpindor,M.D., Zwiazek Lekarzy Polskich w Chicago

9:00 - 9:10
STOWARZYSZENIE PARYSKIE LEKARZY POLSKICH, 145-a rocznica
W.Czerucki†, P.Konopka, AMOPF, Paryz

9:15 - 9:25
Z HISTORII KIJOWSKIEJ DOBROCZYNNOSCI
A. Święcicki, A.Czemerys ( Kijów, Ukraina )

9:30 - 9:40
POLACY W INSTYTUCIE PASTEURA
A.Topilko, P.Konopka, AMOPF, Paryz

9:45 - 9:55
Polscy lekarze na Wołyniu i kresach wschodnich II RP
Jarosław Kosiaty, M.D., Portal Medyczny Esculap.pl

10:00 - 10:10
PIERWSZE POLSKIE LEKARKI W WALCE O RÓWNOUPRAWNIENIE SPOłECZNE I ZAWODOWE KOBIET NA śWIECIe
Halina Kulik, Sląska Akademia Medyczna

10:15 - 10:25
Wkład PTM w Republice Czeskiej w integrację europejską
Bogusław Chwajol, PTM w Republice Czeskiej

10:30 - 10:40
Historia Kliniki Psychiatrii Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie w latach 1919-1939
Władysław Mickielewicz,, Centrum Zdrowia Psychicznego w Sołecznikach, Litwa

10:45 - 11:00 Przerwa

11:00 - 11:10
Polscy lekarze i farmaceuci – ofiary II wojny światowej
Jarosław Kosiaty, M.D., Portal Medyczny Esculap.pl

11:15 - 11:25
Kazimierz Pelczar
Krystyna Rotkiewicz, Instytut Onkologii Uniwersytetu Wilenskiego, Litwa

11:30 : 11:40
Zapomniany Polak - Zbysław Maciej Roehr a igła jednorazowego użytku
Antoni Hrycek, Klinika Chorób Wewnętrznych i Farmakologii Klinicznej, Slaskiej AM w Katowicach

11:45 - 11:55
Jakub Parnas -  twórca polskiej biochemii
Krystyna Węgier-Maksymowicz , Instytut Epidemiologii i Higieny we Lwowie

12:00 - 12:10
LEKARZ RODZINNY KRESÓW WSCHODNICH II RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ
H. Zaborowski, E. Tiszczenko, Uniwersytet Medyczny w Grodnie

12:15 - 12:25
życiowe drogi zaolziańskich lekarzy w XX wieku
Józef Słowik, PTM w Republice Czeskiej

12:30 - 12:40
HENRYK MOSING – WYBITNA OSOBA XX WIEKU
Eugenia Szabłowska, Kijów, Ukraina

12:45 - 12:55
Lwowska medycyna teoretyczna na przelomie XIX i XX wieku
Helena Tarnawiecka, Lwow, Ukraina

Polonijni i polscy lekarze w diasporze w XIX i XX wieku
Krzysztof Brożek, Slaska Akademia Medyczna w Katowicach

Najstarszym polonijnym towarzystwem było Stowarzyszenie Lekarzy Polskich w Montpellier, założone w 1847r. Polscy lekarze organizowali się w towarzystwa w USA (Chicago-1892, Buffalo-1910, Detroit-1912), Rosji (Petersburg-1901, Kijów-1907), Wielkiej Brytanii (Londyn-1944).
W 2000r było 28 polonijnych towarzystw w: Austrii, Belgii, Francji, Gruzji, Holandii, Kanadzie, Kazachstanie, Mołdawii, Niemczech, Rosji, USA, Szwajcarii, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Włoszech. Polscy lekarze w krajach ościennych najwcześniej zorganizowali się w Republice Czeskiej (Czeski Cieszyn-1975). Po 1989 r. w państwach za wschodnią granicą powstało 11 towarzystw w: Białorusi, Litwie, Ukrainie. W 2000 r. w 19 państwach funkcjonowało 40 towarzystw wśród 13-20 tys. lekarzy na 14-17 mln. Polonii i Polaków poza krajem.

Krótka historia 56 lat istnienia ZLP ze współczesnej perspektywy
Anna Szpindor,M.D., Zwiazek Lekarzy Polskich w Chicago

Przedstawienie głównych aspektów działalności ZLP w Chicago ze współczesnej perspektywy: zbieranie funduszy, działalność towarzyska, naukowa, charytatywna, polonijna, sportowa, pomoc koleżeńska. Omówienie wszechstronnej i dynamicznej działalności na rok 2003. Rola ZLP jako ambasadora polskości w Chicago.

STOWARZYSZENIE PARYSKIE LEKARZY POLSKICH, 145-a rocznica
W.Czerucki†, P.Konopka, AMOPF, Paryz

Po powstaniu listopadowym 1830-1831, wielu polskich lekarzy i studentow medycyny znalazlo sie na emigracji we Francji. Po pierwszych trudnych latach, gdyz musieli naturalizowac dyplomy i mature, zalozyli oni w 1858 Stowarzyszenie Paryskie Lekarzy Polskich, ktore jest z pewnoscia najstarszym znanym polskim stowarzyszeniem lekarskim na emigracji. Stowarzyszenie, ktorego pierwszym prezesem zostal doktor Adam Raciborski, bylo niezwykle aktywne jak na owe czasy: wydawalo swoje "Annales" (3 tomy istnieja w Archiwach Narodowych w Paryzu i w Bibliotece Polskiej), publikowalo prace polskich uczonych, sprowadzalo polskich lekarzy na stypendia, lub na zjazdy miedzynarodowe. Dzieki stowarzyszeniu, mimo ze Polska byla okupowana, medycyna polska znana byla na calym swiecie. Dzialalnosc stowarzyszenia stopniowo wygasla w momencie wojny francusko-pruskiej w 1870 r.

Z HISTORII KIJOWSKIEJ DOBROCZYNNOSCI
A. Święcicki, A.Czemerys ( Kijów, Ukraina )

Przed wybuchem I wojny światowej w Kijówie funkcjonowały tylko dwa szpitala miejskie i kilka szpitali, należących do poszczególnych resortów. Dla miasta o ludności ponad 500 tyś. osób tego było za mało i zaczęły powstawać stowarzyszenia opieki i pomocy wzajęnej organizowane najczęściej przez działaczy reprezentujące mniejszości narodowe zamieszkujące ówczesny Kijów. Dla okazania pomocy swoim braciom i siotrom po wierze pojawily się polskie społeczne organizacje jak: Rymsko- Katolickie Stowarzyszenie Charytatywne, Polskie Stowarzyszenie Dziecięcych Kolonii Letnich, Kólko Kobiet Polskich, Związek Równouprawnionych Kobiet Polskich. Na szczególne uwagę zasługuje działalność „Stowarzyszenia przy Szpitalu Rymsko-Katolickim”, założonego przez p. Syroczyńską, wdowę Stanisława Syroczyńskiego. Na koszty, przeważne p. Syroczyńskiej, na ul.Widradnej w ciągu 1913 r. Zbudowane trzy wysokie budynek. Piwnice nowozbudowanego szpitala przyznaczone były dla pomieszczeń służbowych, sieci wentylacyjnej, magazynu dla bielizny, łaboratorium, apteki. Na parterze ulokowano wydział terapewtyczny i gabinet dla przyjmowania chorych. Całe pierwsze piętro zajmował wydział chirurgiczny, drugie piętro pozostało w rezerwie, tu można bylo dodatkowo rozmieścicić 32 łóżka.
Nowy zakład medyczny był wyposażony we wszystkie możliwe na ten czas wygody: ogrzewanie parowe,system wentylacyjny, oświetlenie elektryczne i inne udogodnienia dla chorych i personelu według norm sanitaryjno – gigijenicznych wymaganych dla szpitali. Weglug statutu przyjętego stowarzyszeniem szpital miał obsługowywać obojga płci bez względu na wyznanie, lecz z pewną przewagą dla chorych z parafii rymsko – katolickich Kijówa.
Na budownictwo szpitalu stowarzyszenie wydało 222 tys. Rubli, 150 tys. zaofiarowała p.Syroczyńska i zaproponowała mu imię swego męża, którego ideę wcieliła właśnie w życie. Dla zabezpieczenia jego funkcjonowania stowarzyszenie liczyło na pomoc ze strony zamożnych obywateli Kijówa.
28 sierpnia 1914 r. Preor kościoła św. Aleksandra kanonik Teofił Skalski poświęcił szpital rzymsko – katolicki im. Stanisława Syroczyńskiego. Z początkiem I wojny światowej p. Syroczyńska zwróciła się do urzędu miejskiego o zezwolenie na ulokowanie w tym szpitalu lazaretu wojskowego dla rannych i chorych żolneży.
Dzisiaj ten budynek jest korpus lecznicy Instytutu Neurochirurgii.

POLACY W INSTYTUCIE PASTEURA
A.Topilko, P.Konopka, AMOPF, Paryz

Polscy uczeni byli niezwykle liczni w Insytucie Pasteura (IP), praktycznie od momentu jego powstania. Jednym z najblizszych wspolpracownikow Pasteura byl mlody polski lekarz Odon BUJWID, ktory po stazu w Paryzu, zalozyl w Warszawie w 1886r. Instytut Profilaktyki Wscieklizny. Dr Etienne WASSERZUG, Polak z francuskim imieniem, byl jednym z najwybitniejszych mlodych talentow w IP. Z innych polskich uczonych, ktorzy tam zostawili trwale slady nalezy wymienic Jana DANYSZA i Edwarda A.POZERSKIEGO. Wielu innych naszych rodakow zapisalo sie w historii IP od XIX-ego wieku po dzien dzisiejszy. Jeden z nas (A.T.) prowadzil przez wiele lat badania naukowe dotyczace ultrastruktury w mikrobiologii na Wydziale Mikroskopii Elektronowej IP.

Polscy lekarze na Wołyniu i kresach wschodnich II RP
Jarosław Kosiaty, M.D., Portal Medyczny Esculap.pl

Województwo wołyńskie w granicach II Rzeczypospolitej stanowiło razem z województwami: wileńskim, nowogródzkim, poleskim, tarnopolskim i stanisławowskim, część pasa wschodniego zwanego potocznie "Kresami wschodnimi". Powierzchnię województwa, wielkości 35,7 tys. km2, zamieszkiwało ponad 2 mln osób w większości narodowości ukraińskiej (68%). Stosunkowo liczna była również ludność polska (ponad 16%) oraz żydowska (prawie 10%). Resztę stanowiły inne, niewielkie grupy narodowościowe.
Na 2003 rok przypada 60-ta rocznica ludobójstwa dokonanego na ludności polskiej Wołynia przez nacjonalistów ukraińskich, w tym przede wszystkim przez OUN (Organizację Ukraińskich Nacjonalistów) i UPA (Ukraińską Powstańczą Armię).
Rok 1943 to największe nasilenie zbrodniczych napadów na polskie osiedla i na Polaków żyjących w ukraińskich wsiach i koloniach. Mordowana była głównie ludność wiejska, bowiem w miastach stały załogi niemieckie, które na napastników działały powstrzymująco. W wyniku ludobójczych akcji zginęło 50-60 tysięcy Polaków, w tym wielu polskich lekarzy i felczerów.
Nosząc w sercach do dziś te tragiczne wydarzenia, wspominając utraconych bliskich, przyjaciół, znajomych, kolegów, sąsiadów, którzy zginęli tylko dlatego, że byli Polakami, Towarzystwo Miłośników Wołynia i Polesia postanowiło uczcić ich pamięć organizując w listopadzie 2002 roku wystawę „Wołyń naszych przodków”. Komisarzem wystawy była pani Ewa Siemaszko. Komputerowego opracowania wszystkich nadesłanych na wystawę zdjęć podjął się nieodpłatnie lekarz Jarosław Kosiaty, który zaproponował również opracowanie serwisu internetowego o tej samej nazwie.
W powyższy sposób pod adresem: www.kresowianie.prv.pl zgromadzonych zostało ponad pół tysiąca unikalnych, niepublikowanych wcześniej zdjęć i innych materiałów nadesłanych przez kresowian z całego świata. Na pożółkłych fotografiach są również lekarze, felczerzy i sanitariuszki pracujące na kresach przed wybuchem II wojny światowej.
W oddzielnej części serwisu zamieszczone zostały wspomnienia kresowian oraz artykuły poświęcone bohaterskiej działalności polskich lekarzy i sanitariuszek na tych ziemiach (m.in. praca Leona Karłowicza pt. ”Lekarze i sanitariuszki 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK”).
Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z materiałami prezentowanymi w serwisie oraz nadsyłania wszelkich własnych dokumentów, zdjęć i wspomnień, poświęconych działalności polskich lekarzy na kresach wschodnich II Rzeczpospolitej. Nie pozwólmy, aby nasi bliscy i przyjaciele odeszli do krainy zapomnienia...
 

Wkład PTM w Republice Czeskiej w integrację europejską
Bogusław Chwajol, PTM w Republice Czeskiej

Przedstawienie ponad 27 letniej działalności lekarzy Polaków w Czechach i ich wkładu w integrację europejską

Historia Kliniki Psychiatrii Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie w latach 1919-1939
Władysław Mickielewicz,, Centrum Zdrowia Psychicznego w Sołecznikach, Litwa

W październiku 1919 roku otwarto Wydział Lekarski USB w Wilnie. Klinika i Katedra Psychiatrii de facto powstała po nominacji na stanowisko jej kierownika prof. A.Mikulskiego w maju 1923. W 1933 roku po wcieleniu Kliniki Neurologii do Kliniki Psychiatrii na miejscu połączonych klinik powstała Klinika chorób Umysłowych i Nerwowych. Po zamknięciu 15.12.1939 roku przez władze litewskie USB Klinika działała dalej jako Miejski Szpital Psychoneurologiczny.W pracy opisana działalność naukową i podano sylwetki kierownikow Kliniki prof. A.Mikulskiego, R.Radziwiłłowicza, S.Władyczko, M.Rosego,W.Godłowskiego i J.Hurynowicz.

Polscy lekarze i farmaceuci – ofiary II wojny światowej
Jarosław Kosiaty, M.D., Portal Medyczny Esculap.pl

Ginęli we wrześniu 1939 roku oraz na wszystkich frontach II wojny światowej. Byli więźniami obozów koncentracyjnych i gułagów oraz obozów jenieckich. Umierali torturowani w niemieckich i sowieckich więzieniach, rozstrzeliwani w masowych egzekucjach i skazywani na śmierć głodową. Ginęli w gettach, najczęściej do ostatniej chwili chroniąc życie innych ludzi. Byli ofiarami epidemii świadomie, z powinności zawodowej, podejmując ryzyko zakażenia. Śmierć dosięgła ich tuż po wojnie – z wyroku kapturowych sądów i samowoli służb specjalnych.” – tak bohaterów „Słownika biograficznego lekarzy i farmaceutów – ofiar II wojny światowej” opisuje w biuletynie medycznym „Medium” Jerzy Bogdan Kos.
Autorem słownika jest dr Jan Bohdan Gliński, który przez kilkanaście lat zbierał materiały do swojego obszernego opracowania. Według ostrożnych szacunków, podczas II wojny światowej zginęło ponad 8.000 polskich lekarzy i lekarzy-stomatologów oraz ok. 1.500 farmaceutów. Ich bezimienne groby rozsiane są od Normandii po bezkresne przestrzenie Syberii. Na kartach słownika znalazło się ponad tysiąc biogramów oraz kilkaset zdjęć. Wśród zaginionych, zamordowanych i poległych w walce lekarzy i farmaceutów są m.in. wybitni naukowcy, pisarze, działacze społeczni oraz oficerowie Wojska Polskiego. Nie wszyscy pamiętają, że lekarzami – ofiarami ostatniej wojny, byli także Tadeusz Boy-Żeleński i Janusz Korczak.
Podczas V Światowego Kongresu Polonii Medycznej w Katowicach zaprezentowany zostanie serwis edukacyjny, poświęcony lekarzom i farmaceutom – ofiarom II wojny światowej, dostępny w ogólnoświatowej sieci komputerowej Internet pod adresem: www.e-lekarze.prv.pl Powstały w oparciu o słownik dr Glińskiego serwis jest cały czas uzupełniany o nowe, nadsyłane z całego świata, materiały.
Serdecznie zachęcamy do odwiedzenia serwisu i przesłania własnych opisów oraz ocalałych dokumentów i fotografii.

Kazimierz Pelczar
Krystyna Rotkiewicz, Instytut Onkologii Uniwersytetu Wilenskiego, Litwa

Profesor K. Pelczar był jedną z najwybitniejszych osobistości miedzywojennego Wilna. Urodzony w obwodzie lwowskim w Truskawcu w  1894 roku, po ukończeniu szkoły średniej w Drohobyczu, w roku 1912 wstąpił na Wydział Lekarski UJ. Po dwóch latach studia zostały przerwane przez pierwszą wojnę światową, zostal powołany do armii austriackiej, a w roku 1915 trafił do niewoli rosyjskiej. W roku 1920 powrócił do Krakowa, 1925 ukończył studia uwieńczone tytułem doktora wszech nauk lekarskich. W 1920 roku habilitował się otrzymując venia legendi z patologii ogólnej i doświadczalnej. W r.1930 powołany na USB jako profesor, z Wilnem zwiazał się na zawsze, aż do swej tragicznej śmierci przez rozstrzelanie na wileńskich Ponarach 17 września 1943 r.

 Zapomniany Polak - Zbysław Maciej Roehr a igła jednorazowego użytku
Antoni Hrycek, Klinika Chorób Wewnętrznych i Farmakologii Klinicznej, Slaskiej AM w Katowicach

Zbysław Maciej Roehr urodził się w 1903r. we Lwowie i tam ukończył Politechnikę Lwowską. Wkrótce został dyrektorem generalnym hut "Wspólnoty Interesów", jednego z największych koncernów przemysłowych Polski międzywojennej. Po wybuchu II Wojny Światowej wraz z rodziną opuszcza Polskę i dociera w 1940r. do USA. Na początku 1950r. Roehr wraz ze swoim asystentem Stevensem stają sie producentami igieł. Następnie podejmuje żmudne prace nad igłą jednorazowego użytku, określając igły wielokrotnego użycia jako "średniowieczne aparaty tortur". Już w drugiej połowie 1954r. podjął próbę wejścia do szpitali z prowizoryczną igłą jednorazową. Początki były jednak trudne, ponieważ konkurencja zapoczątkowała zagorzałą akcję, której celem było zdyskredytowanie "taniej igły". Łutem szczęścia w przypadku igły Roehra była epidemia żółtaczki w stanie New Jersey. Za przyczynę epidemii uznano używanie igieł wielokrotnego użycia. Te okoliczności ułatwiły Roehrowi wejście na rynki z igłą jednorazową i pozwoliły na rozbudowanie i oprzyrządowanie firmy-Roehr Products Co. Inc. Z czasem stała sie ona częścią Sherwood Medical, znanej z produkcji plastykowych strzykawek i igieł jednorazowego użytku.
Zbysław Maciej Roehr, dzięki któremu igły i strzykawki jednorazowego użytku znalazły powszechne zastosowanie, przeszedł do historii bez większego rozgłosu. Dlatego warto tę postać, na tym kongresie, przypomnieć.

Jakub Parnas -  twórca polskiej biochemii
Krystyna Węgier-Maksymowicz , Instytut Epidemiologii i Higieny we Lwowie

Jakub Parnas (1884-1949) był profesorem chemii lekarskiej na UJK we Lwowie (1921-1941), dyrektorem Wydziału Chemii i Filozofii ANM ZSRR w Moskwie (1943-1949). Aresztowany przez NKWD zmarł w więzieniu. Badania naukowe prowadził w zakresie przemian tkankowych i komórkowych. Pierwszy zastosował izotopy w badaniu procesów biologicznych. Jego uczeń prof. Bohdan Sobczuk na AM we Lwowie przechował i ocalił publikacje naukowe, które podlegały likwidacji po aresztowaniu. Było tam ponad publikacji i monografii, w tym pierwszy podręcznik biochemii w języku polskim wydany w 1922 r. W gmachu Instytutu Biochemii AM we Lwowie (dawny UJK)odsłonięto pamiątkową tablicę (1996) ku czci światowej sławy uczonego.

LEKARZ RODZINNY KRESÓW WSCHODNICH II RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ
H. Zaborowski, E. Tiszczenko, Uniwersytet Medyczny w Grodnie

W warunkach ubezpieczenia medycznego i społecznego, wprowadzenie w roku 1936 instytucji lekarza rodzinnego miało celem ulepszenie organizacji pomocy medycznej pacjentom ubezpieczonym i podniesienie poziomu jej jakości. Lekarz rodzinny, mieszkający na terenie powiatu prowadził swoją praktykę lekarską w prywatnym gabinecie i obsługiwał chorych w ich domach, w tej liczbie i nagłe wypadki, wydawał pisemne pozwolenia dla otrzymania specjalistycznej oraz szpitalnej pomocy medycznej, prowadził dokumentację, wpisując do osobistej karty ubezpieczonego. Pomocniczką w prace lekarza była higienistka. W roku 1936 w Grodnie zostalo stworzone 5 lekarskich rodzinnych ośrodków, w Baranowiczach – 3, w Pińsku – 3, w Lidzie – 2 . Lekarz rodzinny nie jest nowym wynalazkiem a raczej powrotem do starych doświadczeń i może przydadzą się one w czasach współczesnych.

PIERWSZE POLSKIE LEKARKI W WALCE O RÓWNOUPRAWNIENIE SPOłECZNE I ZAWODOWE KOBIET NA śWIECIe
Halina Kulik, Sląska Akademia Medyczna

Związek kobiety z medycyną sięga czasów przedhistorycznych. Dopiero jednak w drugiej połowie XIX wieku kobiety zaczęły pokonywać barierę dyskryminacji w możliwości studiowania i uzyskały dostęp do uniwersyteckich wydziałów lekarskich. Pierwszą lekarką w historii nowożytnej była Amerykanka dr E. Blackwell, wychowanka Uniwersytetu w Cleveland, która w 1851 r. podjęła pracę w tym zawodzie. W pracy zwrócono uwagę na pionierską w historii powszechnej rolę lekarek-Polek, walczących o równouprawnienie społeczne i zawodowe: dr M.E. Zakrzewską, dr A. Tomaszewicz, dr J. Budzińską, dr E. Halecka-Petković, dr T. Krajewska, dr J. Olszewska

życiowe drogi zaolziańskich lekarzy w XX wieku
Józef Słowik, PTM w Republice Czeskiej

Na podstawie losów kilku wybitnych lekarzy urodzonych na lewym brzegu rzeki Olzy przedstawiono meandry historii XX wieku.

HENRYK MOSING – WYBITNA OSOBA XX WIEKU
Eugenia Szabłowska, Kijów, Ukraina

Henryk Mosing (1910-1999) pochodzi z inteligenckiej rodziny lekarzy, korzenia której sięgają wieku XVIII. Ksiądz, profesor, doktor medycyny H. Mosing jaskrawy przedstawiciel, uczeń i wyznawca znanego polskiego uczonego R. Wejgla. Badania naukowe go byli poświęcone problematyce tyfusu plamistego, jaki w ciągu wielu wieków prześladował ludzkość. Henryk Mosing pracował we Lwowskim Naukowo-Badawczym Instytucie Epidemiologii i Higieny, w którym dość długo był kierownikiem laboratorium rikketsiozów. Razem z Rudolfem Wejglem rozpracował i zastosował na praktyce najlepszą wakcynę przeciwko tyfusowi plamistemu. Zaproponował nową koncepcję naukową –recydywną teorię tyfusu plamistego, która w trakcie dyskusji naukowych została ogólnie przyznaną. Nieoceniony jego wkład w sprawę likwidacji tyfusu plamistego. Jego laboratorium był centrum naukowym, który odwiedzali lekarze, wiadome uczone, organizatorze ochrony zdrowia, ministrowie.
Henryk Mosing był człowiekiem wielostronnym, rozmaitego talentu, wielkiej erudycji, wysokiej odwagi obywatelskiej, wielkiej miłości do ludzi. Kilka migawek z jego życia. Podczas okupacji Polski, kiedy w warszawskim getto zaczęła się epidemia tyfusu plamistego H. Mosing ryzykując życiem przekazywał wakcynę. W latach powojennych dużo dzieci bezdomnych znaleźli przytułek w domu doktora, Mosing podtrzymywał ich materialnie, sprzyjał w nauce. Śród jego byłych wychowawców są lekarze, inżynierowie, pracownicy wysokiej kwalifikacji. Wszyscy mu wdzięczni za obywatelskie i fachowe udoskonalenie. Jako ksiądz i lekarz on zawsze spieszył okazać pomoc ludziom, którzy potrzebowali ją. Był wielkim humanistą. W 1999 r. Henryka Mosinga nie stało, za grobem go szli katoliccy duchowni, jego uczniowie, koledzy, pacjenci, bliski. Pochowano H. Mosinga we Lwowie na Łyczakowskim cmentarzu w sklepie rodzinnym. Papież Jan Paweł II wyraził głębokie współczucie z powodu śmierci tego wybitnego człowieka.

Program Kongresu