Piatek, 2.05.2000, 9:00-14:40
Patogeneza
choroby nowotworowej
Wklad
polski
Koordynacja: Marcin Krotkiewski
Sala
wykladowa Centrum Klinicznego, ul. Banacha
Moderacja: M. Krotkiewski (Göteborg), W. Olszewski (Warszawa), P. Janik (Warszawa)
09:00-09:20
ANALIZY MOLEKULARNE W DIAGNOSTYCE WYSOKIEJ GENETYCZNEJ PREDYSPOZYCJI DO NOWOTWOROW
J. Lubinski, Osrodek Nowotworow Dziedzicznych, Pomorska AM w Szczecinie
09:20-09:40
AKTYWNOSC KINAZOWA BIALEK SZLAKOW TRANSDUKCJI SYGNALOW PODCZAS WIELOSTOPNIOWEJ KARCINOGENEZY.
P. Janik, Centrum Onkologii Instytut Im. Marii Sklodowskiej-Curie, Zaklad Biologii Komorki, Warszawa
09:40-10:00
POSTEPY W NAUKACH PODSTAWOWYCH W ONKOLOGII
J. Siedlecki, Zaklad Biologii Molekularnej Centrum Onkologii, Warszawa
10:00-10:20
PATOLOGIA ONKOLOGICZNA: STAN OBECNY I PERSPEKTYWY.
W. Olszewski, Zaklad Patologii Nowotworow Centrum Onkologii, Warszawa
10:20-10:40
PRZERWA
10:40-11:00
UDZIAL BIALEK SZOKU TERMICZNEGO W PATOGENEZIE CHOROB NOWOTWOROWYCH
M. Zylicz, Miedzynarodowy Instytut Biologi Molekularnej i Komorkowej UNESCO, Gdansk
11:20-11:40
ZASTOSOWANIE METOD BIOLOGII MOLEKULARNEJ W BADANIACH NAD ETIOPATOGENEZA RAKA SZYJKI MACICY
A. Podhajska, A. Dybikowska, Centrum Transferu Technologii do Przemyslu, Miedzyuczelniany Wydzial Biotechnologii w Gdansku
11:40-12:00
ANTYANGIOGENNA TERAPIA GENOWA
S. Szala, Zaklad Biologii Molekularnej, Centrum Instytutu Onkologii, Oddzial w Gliwicach
12:00-12:20
ANTYANGIOGENEZA W LECZENIU NOWOTWOROW
E. Skopinska, Zaklad Immunologii Instytutu Gruzlicy i Chorob Pluc, Warszawa
12:20 - 12:30
PRZERWA
12:30-12:50
PATOGENEZA ZROZNICOWANEGO RAKA TARCZYCY - UP TO DATE
J. Nauman, Klinika Endokrynologiczna Akademii Medycznej i Wydzial Nauk Endokrynologii PAN w Warszawie
12:50-13:10
DIAGNOSTYKA I TERAPIA NOWOTWOROW METODA FOTODYNAMICZNA. NOWE ORGINALNE ZDOBYCZE POLSKIEJ NAUKI
A. Graczyk, Military University of Technology, Institute of Optoelectronics, National Anticancer Photodynamic Therapy Agency NAPTA, Warszawa
13:10-13:30
THE FUTURE OF HEMATOPOIETIC CELL TRANSPLANTATION
Irena Sniecinski, City of Hope National Medical Center, Duarte, CA, USA
13:30 - 13:50
PRZERWA
13:50-15:00
Dyskusja okraglego stolu - wklad nauki polskiej w terapii nowotworow
Dotychczasowe oryginalne i nowatorskie osiagniecia, plany i perspektywy. Pytania do ekspertow i referentow.
Moderator: Cz. Radzikowski, Wroclaw
ANALIZY MOLEKULARNE W DIAGNOSTYCE WYSOKIEJ GENETYCZNEJ PREDYSPOZYCJI DO NOWOTWOROW
J. Lubinski, Osrodek Nowotworow Dziedzicznych, Pomorska AM w Szczecinie
W ostatnich latach wykryto, ze 5-10% wszystkich nowotworow zlosliwych w tym tzw. pospolitych nowotworow jak raki sutka, jelita grubego lub jajnika, wywolanych jest mutacjami w jednym z genow zwiazanych z zespolami nowotworow dziedzicznych. Diagnostyka tych zespolow oparta jest o ocene danych rodowodowo-klinicznych oraz o testy DNA/RNA.
W naszym osrodku zdiagnozowano ~1000 rodzin z dziedzicznymi predyspozycjami do rakow roznych narzadow. W ~20% z nich wykryto mutacje markerowe dla rodzin. Znalezienie mutacji umozliwilo postawienie jednoznacznej diagnozy w wielu rodzinach, w ktorych rozpoznanie zespolu dziedzicznej predyspozycji moglo byc jedynie podejrzewane na podstawie danych rodowodo-klinicznych. Ponadto testy molekularne zmniejszyly o okolo 50% liczbe osob, ktore zakwalifikowano do kosztownych programow intensywnych badan kontrolnych. W czesci przypadkow testy DNA okazaly sie jedyna metoda umozliwiajaca zdiagnozowanie genetycznej predyspozycji w zwiazku z wystapieniem mutacji germinalnych „de novo". Techniki stosowane w naszym osrodku obejmuja sekwencjonowanie, SSCP, „long PCR" i „Southern blotting".
Testy na BRCA1, BRCA2 sa juz obecnie tanie dzieki wykryciu „founder effect" w polskiej populacji. Dzieki wprowadzeniu nowych algorytmow diagnostyki klinicznej i laboratoryjnej osiagnieto znaczna redukcje kosztow badania genow hMSH2, hMLH1 (rak jelita grubego), VHL (nowotwory mozgu, nadnercza, nerek i oka) oraz Rb-1 (siatkowczak oka).
AKTYWNOSC KINAZOWA BIALEK SZLAKOW TRANSDUKCJI SYGNALOW PODCZAS WIELOSTOPNIOWEJ KARCINOGENEZY
P. Janik, Zaklad Biologii Komorki, Centrum Onkologii Instytut im. Marii Sklodowskiej-Curie, Warszawa
U podloza procesu powstawania nowotworow leza mutacje materialu genetycznego w miejscach najbardziej istotnych dla czynnosci zyciowych komorki, a wiec w onkogenach, w genach supresorowych i mutatorowych. Geny te koduja bialka lezace w wezlowatych punktach przechodzenia sygnalow oraz regulacji podstawowych procesow dla „spolecznego" zycia komorki. Konsekwencja zmian mutacyjnych w genomie jest produkcja zmienionych bialek, ktore umozliwiaja komorce, a potem jej potomstwu uniezaleznienie sie od mechanizmow regulacyjnych ustroju. Dla ujawnienia pelnego fenotypu nowotworowego wymagane jest wystapienie kilku kolejnych mutacji. Na przykladzie toru mutacyjnego raka jelita grubego mozna przedstawic zaleznosci pomiedzy zmienionymi bialkami, kodowanymi przez zmutowane geny, a kolejnymi formami czynnosci zyciowych komorek w czasie progresji nowotworu. Znajomosc tego toru umozliwia tez przesledzenie nastepujacych po sobie etapow wylamywania sie komorek spod ogolnoustrojowej kontroli wzrostu i stabilnosci architektury tkanek. Okreslenie miejsc mutacji, jej charakteru, toru mutacyjnego oraz zrozumienie istoty predyspozycji genetyczno-rodzinnych stalo sie mozliwe dzieki wprowadzeniu technik biologii molekularnej.
POSTEPY W NAUKACH PODSTAWOWYCH W ONKOLOGII
Janusz Siedlecki, Zakladu Biologii Molekularnej Centrum Onkologii, Warszawa
Gwaltowny postep w ostatnich latach w naukach biologicznych, w tym w szczegolnosci rozwoj biologii molekularnej, przyczynil sie do zrozumienia przebiegu procesu nowotworowego. Mimo, ze molekularne mechanizmy transformacji nowotworowej nie zostaly do konca poznane ze wzgledu na swoja ogromna zlozonosc, juz dzis zdobycze nauk podstawowych moga byc wykorzystywane w onkologii do celow praktycznych. Badanie torow mutacyjnych prowadzacych do rozwoju okreslonych nowotworow pozwala na opracowanie szeregu testow diagnostycznych. Dzieki nim diagnostyka molekularna daje mozliwosc wczesnego wykrywania choroby nowotworowej, dostarcza informacji na temat prognozy jej przebiegu oraz pozwala na wybor najefektywniejszej strategii terapeutycznej. Moze sie takze okazac bardzo przydatna w diagnozowaniu genetycznych predyspozycji do zachorowania na nowotwory. Zaleta diagnostyki molekularnej jest jednoznacznosc wyniku. Badania histologiczne tkanki sa zalezne od subiektywnej oceny patologa, natomiast badania molekularne poszukujace konkretnej zmiany w DNA czy RNA daja prawie zawsze wynik obiektywny.
PATOLOGIA ONKOLOGICZNA: STAN OBECNY I PERSPEKTYWY
Wlodzimierz Olszewski, Zaklad Patologii Nowotworow Centrum Onkologii, Warszawa
Pomimo znacznego postepu w wielu dziedzinach diagnostyki medycznej podstawa rozpoznania nowotworow pozostaje nadal diagnostyka patomorfologiczna. Rozpoznanie i okreslenie typu nowotworu w mikroskopie swietlnym jest nadal podstawa wyboru metody leczenia, jak tez okreslenia podstawowych czynnikow rokowniczych (np. stopien zlosliwosci histologicznej lub obecnosc przerzutow).
Wprowadzenie immunohistochemii przyczynilo sie do dokladniejszego okreslenia histogenezy wielu nowotworow. W wielu nowotworach stalo sie to podstawa nowych klasyfikacji, np. nowotwory ukladu chlonnego czy tez guzow tkanek miekkich. Immunohistochemia pozwolila rowniez na wprowadzenie do rutynowej pracy patologa szeregu nowych czynnikow predykcyjnych i prognostycznych (np. ocena receptorow, angiogenezy).
Rozwoj technik biologii molekularnej przyczynil sie do ogromnego postepu w zrozumieniu istoty onkogenezy. Zrozumienie podloza genetycznego i molekularnego nowotworow staje sie obecnie podstawa reklasyfikacji wielu nowotworow. W ciagu nadchodzacej dekady coraz czesciej rozpoznanie nowotworu bedzie zawieralo informacje o rodzaje zaburzen genetycznych i molekularnych, ktore okresla biologie danego nowotworu i wskaza na odpowiednia metode leczenia.
UDZIAL BIALEK SZOKU TERMICZNEGO W PATOGENEZIE CHOROB NOWOTWOROWYCH Dotychczasowe badania prowadzone przez nasz zespol doprowadzily do izolacji pierwszych bakteryjnych bialek opiekunczych nalezacych do rodzin Hsp70 i Hsp40 oraz do opisania molekularnych mechanizmow dzialania tych bialek w replikacji DNA, transkrypcji, proteolizie, ochronie i reaktywacji biotechnologicznie waznych enzymow. Obecnie pracujemy nad weryfikacja hipotezy, zgodnie z ktora ludzkie bialka opiekuncze Hsp70 i Hsp40 poprzez modulacje struktury III i IV rzadowej bialka p53 wplywaja na stabilnosc tego bialka, transport, oraz "naprawe" niektorych zmienionych przez mutacje struktur przestrzennych bialka supresorowego p53. Nasze doswiadczenia in vitro wskazuja na to, ze ludzkie Hsp70 i Hsp40, w reakcji zaleznej od ATP chronia bialko p53, umozliwiajac wiazanie tego czynnika transkrypcyjnego do sekwencji promotora wielu genow regulatorowych (np gen p21). Ochrona bialek opiekunczych polega na dysocjacji tworzacych sie agregatow p53 oraz ochronie przed degradacja proteolityczna. Badania nad wykorzystaniem p53 do terapii antynowotworowej prowadzone sa dotychczas przynajmniej w dwoch kierunkach (i) konstrukcji bardziej bezpiecznych wektorow, ktore dostarczylyby gen p53 do komorek nowotworowych lub konstrukcji bezpiecznych wirusow namnazajacych sie w komorkach posiadajacych mutacje w p53 oraz (ii) "naprawiania" zmutowanej struktury przestrzennej p53 peptydami lub odpowiednimi zwiazkami chemicznymi. Potencjalnie bialka opiekuncze moga byc zastosowane do naprawy zmutowanych konformacji p53. Obecnie jednak pracujemy nad trzecia nowa droga polegajaca na dostarczaniu przy pomocy bialek Hsp70 niezmutowanego bialka p53 bezposrednio do komorek nowotworowych, czyli bez transkrypcji i translacji obcego genu w komorce
nowotworowej ZASTOSOWANIE METOD BIOLOGII MOLEKULARNEJ W BADANIACH NAD ETIOPATOGENEZA RAKA SZYJKI MACICY Mimo braku pelnej zgodnosci przyjmuje sie, iz po raku sutka, rak szyjki macicy jest najczestsza przyczyna zgonow kobiet w Polsce. Zarowno liczba zachorowan na choroby nowotworowe jak i zgonow, plasuje nas na pierwszym miejscu w Europie, w dodatku wojewodztwo gdanskie jest w najscislejszej czolowce pod wzgledem czestosci wystepowania chorob nowotworowych u kobiet. Nic wiec dziwnego, iz podjelismy probe zrozumienia molekularnych uwarunkowan rozwoju raka szyjki macicy w populacji kobiet zyjacych w tym szczegolnym miejscu Europy. ANTYANGIOGENNA TERAPIA GENOWA Szereg danych wskazuje, ze angiogeneza nowotworowa, czyli proces powstawania unaczynienia w nowotworach litych, odgrywa wazna role zarowno w ich progresji jak i w powstawaniu przerzutow. Tworzenie sieci okolonowotworowych naczyn krwionosnych jest zlozonym procesem, rezultatem wzajemnych oddzialywan komorek nowotworowych z komorkami srodblonkowymi, a takze ze strukturalnymi elementami macierzy zewnatrzkomorkowej. Wydzielane przez komorki nowotworowe czynniki wzrostowe, przy jednoczesnym zmniejszaniu sie poziomu inhibitorow angiogenezy, indukuja powstanie unaczynienia. Odkrycie swoistych, endogennych inhibitorow stworzylo nowe mozliwosci dla terapii nowotworow. Jednym z takich inhibitorow jest odkryta przez grupe J. Folkmana endostatyna. Endostatyna zostala wyizolowana z medium znad komorek linii hemangioendoteliomy (EOMA) i zidentyfikowana jako proteolityczny C-koncowy fragment kolagenu XVIII. Endostatyna posiada silne wlasnosci hamowania angiogenezy, w tym angiogenezy indukowanej przez nowotwory, silnie hamuje wzrost guzow pierwotnych oraz ogranicza ilosc i wzrost przerzutow. Wprowadzanie do komorek nowotworowych, a takze niektorych komorek prawidlowych, genow kodujacych bialkowe inhibitory angiogenezy, moze stac sie cenna innowacja w antyangiogennej terapii nowotworow. Zaproponowana tu strategia wprowadzania in vivo plazmidu kodujacego endostatyne jest alternatywa dla podawania zrekombinowanego bialka (co jest bardzo drogie) oraz dla stosowania wektorow wirusowych (podejscie skomplikowane technicznie, dosc drogie i stwarzajace niebezpieczenstwo mutacji insercyjnych).
ANTYANGIOGENEZA W LECZENIU NOWOTWOROW W 1971 roku Folkman wysunal hipoteze , ze rozwoj i ekspansja nowotworow sa scisle zwiazane z rozwojem sieci naczyn krwionosnych w obrebie guza. Grupa komorek o fenotypie angiogennym rozpoczyna produkcje czynnikow ktore aktywuja komorki srodblonka sasiadujacych z nia naczyn kapilarnych, zwiekszaja przepuszczalnosc scian, co z kolei prowadzi do akumulacji wynaczynionego wloknika w macierzy pozakomorkowej, proteolitycznej degradacji blony podstawnej naczynia , migracji i proliferacji komorek srodblonka. W procesie angiogenezy bierze udzial szereg stymulatorow (cytokiny, chemokiny, czynniki wzrostowe) i endogennych inhibitorow, wazna role pelnia enzymy proteolityczne oraz rozne skladniki macierzy pozakomorkowej wchodzace w interakcje z aktywowanymi komorkami srodblonka, dzieki pojawiajacym sie na ich blonach komorkowych czastkom adhezyjnym. W ciagu ostatnich dwudziestu lat zgromadzono wiele dowodow doswiadczalnych i klinicznych potwierdzajacych hipoteze Folkmana, choc wiele problemow pozostalo w dalszym ciagu niewyjasnionych. Najwiecej badan dotyczy mozliwosci zahamowania procesow nieprawidlowej angiogenezy. W ostatnich latach powstala Fundacja Angiogenezy, ktora zajmuje sie koordynacja badan i prob klinicznych oraz prowadzeniem bazy danych. Zgodnie z podawanymi przez nia danymi, opisano do tej pory ponad 300 endogennych,syntetycznych i naturalnych inhibitorow angiogenezy a ponad 30 z nich znajduje sie w badaniach klinicznych w 140 centrach onkologicznych Ameryki Polnocnej i Europy. Wiekszosc inhibitorow angiogenezy wywiera niekorzystne skutki uboczne, co stwarza koniecznosc dalszego poszukiwania nowych, mniej toksycznych substancji. W badaniach wlasnych wykazalismy dzialanie antyangiogenne niektorych niesterydowych lekow przeciwzapalnych, w tym pochodnej sulfonowej sulindaku, metyloksantyn: teobrominy, teofiliny i pentoksyfiliny, a takze szeregu substancji naturalnych, wsrod nich oleju z watroby rekina i niektorych zwiazkow pochodzenia roslinnego
PATOGENEZA ZROZNICOWANEGO RAKA TARCZYCY - UP TO DATE Dwie grupy czynnikow sa wazne w patogenezie raka tarczycy. Pierwsza grupa zwana jest inicjatorami i naleza do niej przede wszystkim mutageny. Druga grupe zwana promotorami stanowia czynniki zalezne od polozenia geograficznego, etniczne, plec, wiek , niedobor jodu w diecie, oraz uprzednio juz istniejace choroby tarczycy prowadzace do dlugotrwalego wzrostu poziomu TSH we krwi a w efekcie do wzrostu tyreocytow. "Fizjologiczny" wzrost tarczycy ustaje w okresie dojrzewania, lub wkrotce po pokwitaniu. U osobnikow starszych fizjologiczny wzrost tyreocytow, wystepuje wylacznie pod wplywem zwiekszonej i utrzymujacej sie dluzszy czas stymulacji TSH. Mechanizm wzrostu tarczycy w czasie nowotworzenia nie jest do konca wyjasniony ale przypuszcza sie, ze podobnie jak w przypadku wzrostu "reperacyjnego" TSH jest tylko jednym z wielu czynnikow wzrostowych. W warunkach prawidlowych zalezny od TSH i IGF wzrost tarczycy wymaga obecnosci i prawidlowej funkcji receptorow TSH i IGF. Wazna role pelnia takze uklady transdukcji sygnalow wzrostowych, ktore przenosza "sygnal" wzrostowy z blony komorkowej poprzez cytozol do jadra komorkowego i DNA. Parakrynne i autokrynne czynniki wzrostowe, ktore sa wazne dla rozwoju nowotworu reaguja z odmiennymi receptorami i ich kinazami tyrozynowymi i rowniez przesylaja odpowiedni sygnal do DNA. Kazdy etap w podziale komorki pozytywnie (dalsza stymulacja) lub negatywnie (inhibicja sygnalu) regulowany jest przez niektore geny i ich bialkowe produkty. Proliferacja regulowana i stymulowana jest przez protoonkogeny., a ten kontrolowany jest i ewentualnie hamowany przez geny supresorowe. Mutageny i wynikajace z ich dzialania mutacje zwiekszaja aktywnosc protoonkogenow i obnizaja aktywnosc genow supresorowych. Powstale w wyniku mutacji onkogeny, lub zmutowane geny supresorowe i ich bialkowe produkty moga nasladowac, lub przejmowac funkcje czynnikow wzrostowych, ich receptorow, czynnikow odpowiedzialnych za transdukcje sygnalu wzrostowego czy jadrowych czynnikow transkrypcyjnych. W wyniku ich dzialania dochodzic moze do stalego, niekontrolowanego wzrostu komorki. Podzialy komorkowe sprzyjaja powstawaniu dalszych mutacji i utracie heterozygotycznosci w genach supresorowych. Rola poszczegolnych onkogenow ktorym przypisuje sie wplyw na powstawanie raka brodawczakowatego i pecherzykowego zostana omowione.
DIAGNOSTYKA I TERAPIA NOWOTWOROW METODA FOTODYNAMICZNA. NOWE ZDOBYCZE NAUKI. POLSKIEJ Procesy fotodynamicznego utleniania tkanki wymagaja trzech podstawowych skladnikow: THE FUTURE OF HEMATOPOIETIC CELL TRANSPLANTATION
M. Zylicz, Miedzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komorkowej UNESCO,
Gdansk
Anna J. Podhajska i Aleksandra Dybikowska, Pracownia Diagnostyki Molekularnej, Katedra Biotechnologii, Miedzyuczelniany Wydzial Biotechnologii, Uniwersytet Gdanski i Akademia Medyczna w Gdansku
Badaniami objeto grupe kilkudziesieciu kobiet z roznym stopniem zaawansowania raka szyjki macicy oraz ponad dwustu osobowa grupe kobiet poddawanych rutynowym badaniom kontrolnym.
Przeprowadzono nastepujace badania:
1. Wykrywanie obecnosci i identyfikacja wirusow ludzkiego brodawczaka HPV (ang.: Human Papilloma Virus).
Uczestnictwo wirusow HPV w etiopatogenezie raka szyjki macicy jest niekwestionowane. Poglady dotyczace ich procentowego udzialu roznia sie w zaleznosci od metod stosowanych do wykrywania wirusowego DNA oraz populacji kobiet badanych. Niektorzy autorzy uwazaja, iz wirusy HPV wystepuja w 100% przypadkow raka szyjki macicy. Do badan zastosowano metode PCR – RFLP (ang.: Polymerase Chain Reaction – Restriction Fragment Length Polymorphism). Otrzymane wyniki porownano z zalecana przez FDA (ang.: Food and Drug Administration) metoda hybrydyzacji ang: Hybrid Capture.
2. Badanie polimorfizmu genu p53.
Badania te podjeto w zwiazku z doniesieniami, iz polimorfizm genu p53 w kodonie dla 72 aminokwasu bialka p 53, jest przyczyna czestszego rozwoju chorob nowotworowych, w tym zwiazanych z infekcja wirusami HPV.
W celu potwierdzenia czy fenotyp bialka p53 moze byc istotnym czynnikiem ryzyka w badanej przez nas populacji, zastosowano metode PCR z uzyciem dwoch par primerow.
3. Poszukiwanie mutacji w genie p53 kobiet chorych na raka szyjki macicy.
Mutacje w genie supresorowym p53 naleza do najpowszechniejszych zmian, obserwowanych w ludzkich nowotworach (75% nowotworow okreznicy, 50% nowotworow pluc). Interesujacy wydaje sie fakt, ze w komorkach raka szyjki macicy HPV-pozytywnych, gen p53 wystepuje najczesciej w dzikiej, niezmutowanej formie. Badania bedace aktualnie w toku opieraja sie na metodach: SSCP ( ang.: Single Strand Conformation Polymorphism) oraz sekwencjonowanie DNA genu p53.
Wyniki badan sugeruja, iz populacja kobiet badanych rozni sie od innych opisanych w literaturze, zarowno pod wzgledam czestopsci wystepowania wirusow HPV jak i wplywu polimorfizmu w genie p53 na czestosc zachorowan na raka szyki macicy.
S. Szala, Zaklad Biologii Molekularnej, Centrum Instytutu Onkologii, Oddzial w Gliwicach
Sekwencje kodujace endostatyny - fragmentu 184 C-koncowych aminokwasow z mysiego kolagenu XVIII - zostaly zsyntetyzowane przy pomocy reakcji PCR z wykorzystaniem jako matrycy plazmidu zawierajacego cDNA kolagenu XVIII. Sekwencje kodujace endostatyne zostaly polaczone z sekwencja sygnalna hemaglutyniny z wirusa grypy, a nastepnie przeklonowane do wektorow ekspresyjnych . Plazmid kodujacy endostatyne wprowadzono do komorek mysiego raka nerki Renca. W eksperymentach in vivo stwierdzono, ze guzy wywodzace sie z komorek wydzielajacych endostatyne rosna u myszy wolniej w porownaniu z guzami wywodzacymi sie z komorek transfekowanych pustym wektorem. W eksperymentach terapeutycznych uzyto plazmidu VR1012 zawierajacego sekwencje kodujaca endostatyne. Podawano doguzowo DNA plazmidowy nieskompleksowany z nosnikami. Zaobserwowano wyrazne zahamowanie wzrostu guzow w grupach myszy leczonych plazmidem z endostatyna w porownaniu do myszy, ktorym podawano "pusty" wektor nie zawierajacy wstawki.
E. Skopinska, Zaklad Immunologii Instytutu Gruzlicy i Chorob Pluc, Warszawa
J. Nauman, Klinika Endokrynologiczna Akademii Medycznej i Wydzial Nauk Endokrynologii PAN w Warszawie
A. Graczyk, Instytut Optoelektroniki WAT, Warszawa.
1. Fotouczulacza, ktory jest barwnikiem selektywnie kumulujacym sie w tkance nowotworowej i uczulajacym ja na dzialanie swiatla,
2. Tlenu,
3. Zrodla swiatla o odpowiedniej mocy, emitujacego promieniowanie absorbowane przez fotouczulacz.
Do konca 1996 r. przy pomocy PDT leczono w roznych krajach kilkadziesiat tysiecy osob z nowotworami o roznej lokalizacji i stopniu zaawansowania.
W Pracowni Biochemii i Spektroskopii Instytutu Optoelektroniki WAT opracowano nowa klase barwnikow fotouczulajacych, ktore sa diaminokwasowymi pochodnymi protoporfiryny PP(AA)2Arg2.
PP(AA)2Arg2- maja wlasciwosci amfifilowe tzn. posiadaja domeny hydrofilowe i lipofilowe dlatego dobrze retencjonuja sie w tkance nowotworowej podczas gdy ze zdrowej skory zostaja usuniete po 4 dobach, nie daja wiec dlugotrwalych uczulen skory na swiatlo.
Fotouczulacze z grupy PP(AA)2Arg2 sa dobrze rozpuszczalne w wodzie, moga wiec byc przechowywane w postaci ciala stalego i latwo przygotowane do iniekcji tuz przed podaniem pacjentowi.
Taka procedura zapewnia najwieksza aktywnosc fotouczulaczy, gdyz dlugotrwale przechowywanie tych barwnikow w roztworach wodnych prowadzi do ich agragacji, a tym samym obnizenia aktywnosci terapeutycznej i diagnostycznej.
Wykonane badania na liniach komorkowych i zwierzetach doswiadczalnych wykazaly skutecznosc diagnostyczna i terapeutyczna fotouczulaczy z grupy PP(AA)2Arg2. Pozytywne wyniki badan przedklinicznych pozwolily na rozpoczecie w 1996 r. I-ej fazy badan klinicznych.
Rownoczesnie w IOE-WAT kontynuowano prace nad budowa nowych zestawow dodiagnostyki i terapii nowotworow metoda PDT. Opracowane zestawy diagnostyczne (SUD-1 i SUD-2) sa juz od dwoch lat testowane w klinikach w Polsce. Dotychczas w czterech klinikach przebadano ponad 100-u pacjentow, potwierdzajac skutecznosc diagnostyczna i terapeutyczna fotouczulaczy z grupy PP(AA)2Arg2 oraz zestawow aparaturowych do diagnozy opracowanych w WAT(1). Wyniki I-ej fazy badan klinicznych pozwolily przygotowac program badan klinicznych II-ej fazy w 30-tu roznych klinikach w Polsce.
LITERATURA:
1. "Fotodynamiczna Metoda Rozpoznawania i Leczenia Nowotworow" pod red. A. Graczyk, Warszawa 1999, Bellona.
Irena Sniecinski, City of Hope National Medical Center, Duarte, CA, USA