136 patients with ischemia of digestive organs were studied. In order to study the pathogenesis of the disease and the nature of the abdominal pain syndrome, we examined lipid transport in blood, made ultrasound examination of abdominal organs, abdominal aorta and its odd visceral arteries: the superior mesenteric artery, the celiac trunk and its branches - splenic, general hepatic, left gastric arteries, and of lumbar spine. Echographically checked palpation of abdominal organs and arteries as well as lumbar spine was made. During ultrasound examination the signs of abdominal aorta and/or odd visceral arteries atherosclerosis was found in 95 patients. Frequency of such changes increased in persons over 50 and was found practically equally in males and females. Average age of those patients was 55.51± 1 year. Semiotics of abdominal aorta and odd visceral arteries atherosclerotical changes, registered during ultrasound examination, included: flat, linear (51) and/or compact foci of infiltration of the blood vessels internal walls prominent into the lumen (26), gradual distal widening of aorta (8), long, curved aorta (10), aneurism of aorta (2), dilated lumen, unevenly infiltrated celiac artery wall (36), superior mesenteric artery (44), comparative stenosis of celiac trunk (14), superior mesenteric artery in the place of their moving aside from aorta, presence of superechogenic foci prominent into the lumen of celiac trunk or superior mesenteric artery, poststenotic vasodilatation of these vessels. With the help of echographically checked palpation the anomalous abdominal pain syndrome in 28 patients was found to be caused by rough local atherosclerosis of abdominal aorta, in 26 – of superior mesenteric artery, in 24- celiac trunk. The abdominal pain syndrome in 18 patients was found to be caused by various changes of intervertebral discs of the lumbar spine. These are local and diffusive dystrophical changes of discs, isolated strains and ruptures of the fibrose ring with is ventral and/or ventrolateral hernation deforming spondyloarthrose, liming syndesmoses between vertebrae. The most acute focal abdominal aorta atherosclerosis was found to take place near the most defeated intervertebral joint. While examining blood serum it was found that lipid transport in patients having abdominal aorta and odd visceral arteries atherosclerosis functions under atherogenic shift may be displayed with cholesterol increasing in atherogenic lipoprotenis of low density and cholesterol decreasing in antiatherogenic lipoproteins of high density per. Direct correlative dependence between acuity of atherogenic shift in blood serum and the nature of abdominal aorta atherosclerotical damage (stenotic or nonstenotic) was not discovered. It was found that together with the increase of diameter lumen atherosclerotically changed superior mesenteric artery, celiac trunk, the level of total cholesterol, triglycerides in blood serum also increased. At same time the greatest cholesterol accumulation took place in lipoproteins of low density. So we came to the conclusion that intervertebral joints degenerative changes may be of importance in pathogenesis of abdominal aorta wall degenerative changes, which aid development of atheroscleroris. Degenerative changes of intervertebraal disc and abdominal aorta atherosclerotical changes which correspond to them in segments, atherosclerotical damage of odd visceral arteries may be one of the reasons of abdominal pain syndrome. Lipid transport in patients having abdominal arteries atherosclerosis works under atherogenic shift. The acuity of atherogenic shift does not depend upon the nature of abdominal arteries atheroscleroical damage, but is in direct correlative dependence upon diameter lumen atherosclerotically changed superior mesenteric artery, celiac trunk. 

WYNIKI WLASNE CENTRUM MIKROCHIRURGII I FLEBOLIMFOLOGII W KARAGANDZIE
Jan Blawucki, Franciszek Galicki, Regionalny Szpital Kliniczny w Karagandzie, Kazachstan

W artykule mowa o Centrum Mikrochirurgii i Flebolimfologii powstalej na bazie Wojewodzkiego Szpitala Klinicznego w Karagandzie w 1984 r. W czasie istnienia Centrum zebralo ogromne doswjadczenie w leczeniu chorych z roznymi uszkodzeniami, ktorym przeprowadza sie operacje przywrocenia uszkodzonych anatomicznych struktur, w tym takze przywrocenia funkcji odczlonkowanych konczyn.
Opracowano i z sukcesem wykorzystano szereg oryginalnych metod operacyjnych i zachowawczych leczenia choroby zylakowej i pozakrzepowej oraz obrzeku limfatycznego konczyn dolnych i zapalenia naczyn chlonnych, gdzie szeroko stosuje sie syntetyczne i biosyntetyczne protezy. Wiekszosc operacji przeprowadza sie za pomoca optycznego powiekszenia i przy pomocy precyzyjnej techniki. 

WCZESNE POWIKLANIA PO OPERACJACH Z POWODU TETNIAKA AORTY BRZUSZNEJ
Witold Wozniak, Waldemar Kostewicz, Wojciech Noszczyk, I Katedra i Klinika Chirurgii II Wydz. Lek. AM w Warszawie

Celem pracy bylo porownanie wczesnych powiklan po operacjach tetniakow aorty brzusznej (t.a.b.) wykonanych planowo i doraznie, okreslenie wplywu na wczesny wynik operacji takich czynnikow jak rodzaj tetniaka, wiek chorego, wielkosc tetniaka, czas trwania operacji, ilosc przetoczonej krwi, palenie tytoniu i stan ogolny chorego okreslony stopniem ASA oraz porownanie roznych rodzajow operacji t.a.b.
W latach 1994-1998 operowano 269 chorych z powodu tetniaka aorty brzusznej. W grupie tej bylo 250 mezczyzn (92,9%) i 19 kobiet (7,1%) w wieku od 48 do 82 lat. Operowanych objeto prospektywnym badaniem. Przy analizie brano pod uwage powiklania: naczyniowe, neurologiczne, kardiologiczne, plucne, urologiczne, krwotoki, DIC, gastroenterologiczne, miejscowe, ogolne. W trybie planowym operowano 232 (86,2%), zas doraznym 37 (13,8%). U operowanych planowo dobry wynik uzyskano w 208 przypadkach (89,7%), 24 pacjentow zmarlo (10,3%). W grupie tej najczestsza przyczyna zgonu byl zawal miesnia sercowego. W grupie operowanych ze wskazan naglych dobry wynik uzyskano u 13 osob (35,1%), zmarlo 24 chorych (64,9%). W grupie tej najczestsza przyczyna zgonu byl wstrzas krwotoczny. 
WNIOSKI
Wsrod operowanych w trybie planowym z powodu t.a.b. zdecydowanie najwiecej zanotowano powiklan kardiologicznych, urologicznych i miejscowych, zas w przypadku operacji doraznych plucnych, urologicznych i ogolnych. 
Potwierdzono istotny wplyw na wczesny wynik operacji: rodzaju tetniaka, wieku chorego, wielkosci tetniaka, czasu operacji, ilosci przetoczonej krwi, palenia tytoniu i stanu ogolnego chorego okreslonego stopniem ASA.
Wszczepienie protezy aortalno-aortalnej daje lepszy wynik wczesny niz protezy artalno-dwuudowej. 

WARIANTY BUDOWY  TETNIC GOLENI  NOWORODKOW (ASPEKT KLINICZNY)
J. Kisielewski, Katedra Anatomii Czlowieka AM w Grodnie, Bialorus

Badanie przeprowadzono na materiale - 96 dolnych konczyn od  48 zwlok plodow i noworodkow z zespolami chromosomalnymi (trisomii 13, 18, 21). Metody: iniekcja tetnic z nastepujaca po tym rentgenografia i makro- mikropreparowaniem.
Wyniki badan pozwolily podzielic wszystkie warianty tetnic goleni na dwie grupy: warianty podzialu tetnicy podkolanowej
na ostateczne galezie, rozne stopnie rozwoju goleniowych  tetnic.
Wnioski
1. Anatomiczna budowa tetniczego systemu goleni nie jest jednoznacznie zmienna, a posiada wyraznie prawidlowosci dla tego lub innego zespolu chromosomalnego.
2. Rozwoj tych prawidlowosci jest kontrolowany przez genotyp.
3. Opisane warianty budowy tetnic goleni beda w sposob zasadniczy wplywac na zaopatrywanie w krew struktur anatomicznych, na przyklad stawow (kolanowego i skokowogoleniowego), co trzeba uwzgledniac przy zabiegach operacyjnych. 

CHOLECYSTEKTOMIA LAPAROSKOPOWA U CHORYCH W WIEKU PODESZLYM I STARCZYM
Waldemar Kostewicz, Maciej Kielar, Piotr Szopinski, I Katedra i Klinika Chirurgii II Wydz. Lek. AM w Warszawie

Celem pracy byla ocena cholecystektomii laparoskopowej w leczeniu kamicy pecherzyka zolciowego u chorych w wieku podeszlym i starczym. W latach 1992-1999 operowano 273 chorych: 205 w wieku 70-79 (grupa I) i 68 w wieku 80-96 (grupa II). Wsrod nich byly 182 kobiety i 91 mezczyzn. Grupe III (kontrolna) stanowilo 300 operowanych w wieku ponizej 70 roku zycia (16-69). 
Sredni czas laparoskopowej cholecystektomii we wszystkich grupach byl porownywalny i wynosil: w I - 66 minut, II - 68 minut i 62 minuty w grupie III. Sredni pobyt w szpitalu wynosil odpowiednio: w I - 3,9 dnia, II - 4,6 i - 3,1 dnia w III grupie. Zamiane na operacje klasyczna w grupie I wykonano trzykrotnie , w II dwukrotnie i pieciokrotnie w III . W analizowanych grupach nie stwierdzono powiklan zwiazanych z technika laparoskopowej cholecystektomii. W grupach I i II nie obserwowano tez wiekszego wskaznika zylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, powiklan ze strony ukladu krazenia i oddychania ani zgonow.
WNIOSKI . Cholecystektomia laparoskopowa moze byc polecana technika w leczeniu kamicy pecherzyka zolciowego rowniez u chorych w wieku podeszlym i starczym. Wiek operowanych nie ma istotnego wplywu na czas operacji. 

LAPAROSKOPOWA METODA LECZENIA OTYLOSCI
Jakub Bodziony, Department of General Surgery, University of Saarland, Homburg/Saar, Germany

W pracy przedstawiono wskazania, technike i wyniki leczenia otylosci laparoskopowa metoda implantacji obreczy silikonowej (ASBG adjustable silicone gastric banding). 

ARTROSKOPIA W LECZENIU WYPADANIA DYSKOW KREGOSLUPA - POZNE WYNIKI WLASNE
Stanislaw Zemankiewicz, Pawel Zemankiewicz, Bartow Zemankiewicz, Othopaedic Clinic, Nova University, Lakeland, USA

Autorzy podaja przeglad najnowoczesniejszych metod leczenia dyskopatii, przezskornego usuwania dyskow, technike stosowana we wlasnej klinice oraz zestaw wlasnych wykonanych zabiegow i wynikow ponad 600 przypadkow przezskornego usuniecia dyskow 

KONWERSJA PRZY LAPAROSKOPOWEJ CHOLECYSTEKTOMII
Maciej Kielar, Waldemar Kostewicz, I Katedra i Klinika Chirurgii II Wydz. Lek. AM w Warszawie

W okresie od 1992 do 01.2000 roku w I Katedrze i Klinice Chirurgii II Wydzialu Lekarskiego Warszawskiej A.M. wykonano 3116 cholecystektomii, w tym 1476 laparoskopowych (47,3 %) i 1580 (50,7 %) klasycznych. Wiekszosc operowanych stanowily kobiety (70,27 %). Wiek chorych wynosil od 16 do 85 lat (srednio 52,5 lat). Czas operacji laparoskopowej wahal sie od 25 do 140 minut (srednio 43,2 min).
W zgromadzonym materiale zanotowano 18 (1.75 %) przypadkow zamiany (konwersji) metody laparoskopowej na klasyczna. Konwersja techniczna wystapila w 14 przypadkach (1,82 %). Stwierdzono nastepujace jej przyczyny: naciek zapalny okolicy trojkata Callota – w 5 przypadkach, masywne zrosty uniemozliwiajace ocene anatomiczna i bezpieczne preparowanie – w 7, awaria sprzetu – w 1, podejrzenie procesu rozrostowego – w 1 przypadku. Po otwarciu jamy brzusznej metoda Kohera wykonano tradycyjna cholesystektomie. Konwersja wymuszona wystapila w 4 (0,54 %) przypadkach: w 2 przyczyna byl krwotok z powodu uszkodzenia nietypowo polozonej tetnicy pecherzykowej, ktorego nie mozna bylo opanowac technika laparoskopowa, w 2 doszlo do calkowitego przeciecia przewodu zolciowego wspolnego (PZW).W przypadkach tych wykonano pilna laparotomie, celem naprawy zaistnialych uszkodzen. W dyskusji autorzy rozwazaja przyczyny zaistnialych konwersji, przedstawiajac najbezpieczniejsze techniki operacyjne, pozwalajace zminimalizowac ich odsetek. 

ZABURZENIA PSYCHICZNE U PACJENTOW MEDYCZNYCH I CHIRURGICZNYCH
Stanislaw Golec, Department of Psychiatry, University of Michigan Health System, Am Arbor, USA

W literaturze medycznej udokumentowano czeste wystepowanie objawow zaburzen psychicznych po zabiegach chirurgicznych lub jako nastepstwo naglych stanow zagrozenia zycia. Te medyczno-psychiatryczne powiazania komplikuja proces zdrowienia i rehabilitacji, przyczyniajac sie do wzrostu kosztow leczenia, czesto z nastepowym ograniczeniem funkcjonwania pacjenta w pracy, domu i srodowisku.
Pierwszy etap naszych badan polega na ustaleniu czestotliwosci wystepowania objawow psychiatrycznych u trzech kategorii pacjentow: 1) zglaszjacych sie do izby przyjec szpitala z nie-sercowymi bolami w klatce piersiowej, 2) przyjetych z urazami na oddzial traumatologii i oparzen lub 3) leczonych chirurgicznie z powodu tetniaka aorty brzusznej. Dotychczsowe obserwacje zebrane sa w oddzielnym zestawieniu tabelowym. Pacjenci ci (grupa kontrolna) obecnie otrzymuja standardowa opieke psychiatryczna wedlug wskazan ich lekarza, a co trzy miesiace poddawani sa baterii testow psychiatrycznych.
Drugi etap badan bedzie polegal na wczesnej interwencji psychiatrycznej w tych trzech grupach pacjentow, zaraz po ustaleniu czynnikow ryzyka co do rozwoju zaburzen psychicznych. Poniewaz najczesciej wystepujacymi zespolami okazuja sie stany depresyjne i lekowe, pacjenci beda leczeni terapia kognitywno-behawioralna (CBT) lub lekami przeciw-depresyjnymi z grupy blokerow wychwytywania zwrotnego serotoniny (SSRI). Pacjenci w tym stadium badan tez beda poddani co trzy miesiace baterii testow psychometrycznych w celu ustalenia ich stanu chorobowego i funkcjonalnego.
Oczekiwaniem naszym jest, ze wczesna interwencja psychiatryczna znacznie zmniejszy czestotliwosc rozwoju zaburzen psychiatrycznych, przez co pacjent szybciej powroci do zdrowia i podejmie czynny styl zycia. Interwencja psychiatryczna laczyc bedzie w sobie dzialalnosc terapeutyczna i profilaktyczna. Mamy zamiar wykazac, ze koszty zwiazane z interwencja psychiatryczna zostana wielokrotnie zwrocone w formie obnizonych kosztow calosciowych leczenia i rehabilitacji oraz z racji odzyskania poziomu jakoscia zycia wynikajacego z powotu do funkcji socjalnych i zawodowych.  

WSTEPNA OCENA LECZENIA SZCZELINY ODBYTU TOKSYNA BOTULINOWA
Jerzy Gesla, Lukasz Grochowicz, I Katedra i Klinika Chirurgii II Wydz. Lek. AM w Warszawie

Szczelina odbytu czyli podluzny ubytek (owrzodzenie) w dolnej czesci kanalu odbytu (ponizej linii grzebieniastej) jest jedna z najczestszych przyczyn bolu w tej okolicy i wizyt w poradni proktologicznej.
Celem pracy jest wstepna ocena skutecznosci toksyny botulinowej w leczeniu szczeliny odbytu. Do badania zakwalifikowano 4 mezczyzn i 3 kobiety. Srednia wieku wynosila 38,5 roku (od 27 do 55 lat). Szczelina odbytu utrzymywala sie u chorych srednio 11,6 miesiaca (od 8 do 18 miesiecy).
Zastosowano preparat Dysport firmy Befour Ipsen. Lek podawano do miesnia zwieracza zewnetrznego odbytu po obydwu stronach szczeliny. W sumie kazdy chory otrzymal 20 jednostek toksyny botulinowej w dwoch wstrzyknieciach po 0,1 ml (10j).
U wszystkich chorych zaobserwowano obnizenie napiecia zwieracza zewnetrznego i wewnetrznego odbytu. Nie zanotowano zaburzen w trzymaniu gazow i stolca. Po miesiacu od podania leku korzystny efekt terapeutyczny (zmniejszenie bolu i gojenie szczeliny) stwierdzono u szesciu sposrod siedmiu chorych.
Nasze wstepne wyniki potwierdzaja skutecznosc toksyny botulinowej w leczeniu przewleklej szczeliny odbytu. Terapia taka jest bezpieczna i moze byc stosowana w warunkach ambulatoryjnych. Nie obserwowano dzialan niepozadanych leku. 

CZYNNIKI WPLYWAJACE NA MOZLIWOSC WYKONANIA RESEKCJI MIKROSKOPOWO RADYKALNEJ W RAKU WPUSTU
J. Melko, W. Polkowski, A. Dabrowski, G. Wallner, II Katedra i Klinika Chirurgii Ogolnej Akademii Medycznej w Lublinie

W latach 1989 -1999 w II Katedrze i Klinice Chirurgii Ogolnej wykonano resekcje calkowita zoladka u 52 chorych z powodu raka wpustu. W 25% przypadkow byly to operacje mikroskopowo radykalne. Przyczyna kwalifikacji do grupy operacji mikroskopowo nieradykalnej (R1) we wszystkich przypadkach bylo utkanie raka w blizszej linii ciecia. Celem niniejszej pracy jest retrospektywna analiza czynnikow majacych wplyw na mozliwosc wykonania resekcji mikroskopowo radykalnej w raku wpustu. Wsrod operowanych chorych bylo 39 (75%)* mezczyzn i 13 (25%) kobiet, w wieku od 26 do 76 (srednia 1 SD:10,99). Analizie poddano 2 czynniki: stopien zaawansowania (UICC 1992), oraz typ histologiczny gruczolakoraka zoladka wg klasyfikacji Lauréna. Odsetek operacji mikroskpowo radykalnych (R0) oraz mikro- i makroskopowo nieradykalnych (R1 i R2) przedstawia tabela: R0 n=13(25)* R1 n=31(59,6) R2 n=8(15,4)
St. zaawansowania

II                                 2(3,8)       -                      -

IIIa                              7(13,5)     16(30,8)           -

IIIb                              1(1,9)       8(15,4)        2(3,8)

IV                                3(5,8)       7(13,5)        6(11,5)

Klasyfikacja Lauréna:

Jelitowy                       10(19,2)   14(26,9)      4(7,7)

Rozlany-mieszany         3 (5,8)     17(32,7)      4(7,7)

* liczby w nawisach odpowiadaja odsetkom przebytych operacji.

W analizie wieloczynnikowej (model regresji) istotnym i niezaleznym od marginesu linii ciecia czynnikiem rokowniczym mozliwosci wykonania
operacjiR0 okazal sie typ histologiczny wg Lauréna (p=0,045).
Wniosek: W typie rozlanym wg klasyfikacji Lauréna gruczolakoraka wpustu wskazany jest wybor metody operacyjnej, ktora gwarantuje
odpowiednio duzy margines resekcji. 

LECZENIE OPERACYJNE CHOROBY WRZODOWEJ: EFEKTYWNOSC ORAZ PROGNOZA
Helena Lapina, Polock, Bialorus

Przeanalizowana zostala ilosc objetych kuracja chorych z diagnoza choroby wrzodowej zoladka i dwunastnicy w okresie od 1993 r. do 1998 r. na bazie oddzialu chirurgii czystej Szpitala Miejskiego w Polocku. Material obejmowal 637 chorych, z czego operowano 338 (53,6%), zmarlo 9. Ogolna smiertelnosc wyniosla 1,41%, pooperacyjna- 2,66%. U operowanych chorych w 8,57% powstaly niebezpieczne dla zycia komplikacje, ktore w 6,8% wymagaly przeprowadzenia relaparotomii. Z liczby objetych kuracja chorych na wrzod zoladka i dwunastnicy bez powiklan zglosilo sie 243 pacjentow (38,4%). Z nich operowano 70 (28,8%). Z wrzodem perforacyjnym zglosilo sie 144 (22,6%), operowani wszyscy, z krwawieniem zoladkowo-jelitowym - 158 (24,8%), operowano 53 (33,5%), ze stenoza dekompensacyjna - 46 (7,22%), operowani wszyscy, z wrzodem penetracyjnym - 43(6,75%), operowano 22 (51,16%), z wrzodem na tle mammognizacji i raka – 3 (0,47%), operowani wszyscy, nieme (slepe) wrzody - 156 (24,8%), operowano 56 (35,8%). Przeanalizowana zostala dlugosc okresu anamnezji wrzodowej u wszystkich objetych kuracja pacjentow w polaczeniu z koniecznoscia zabiegu chirurgicznego. Badanie przeprowadzonych operacji pokazalo, ze dominujace miejsce zajmuje resekcja zoladka - 226 operacji, czyli 66,86%. W okresie od 1993 r. do 1998 r. znaczny byl procent zaszywania wrzodow perforacyjnych - 74 z 144 operacji , tj. 51,38%. Jako fakt pozytywny nalezy stwierdzic, ze po wdrazaniu operacji wedlug I. D. Witebskiego nie notowano w naszej klinice poznych powiklan pod postacia choroby zoladka operowanego. Na podstawie zbadanych materialow wyciagnieto wnioski o wlasciwosciach zabiegow chirurgicznych przy roznych odmianach powiklan choroby wrzodowej zoladka i dwunastnicy. 

LECZENIE CHIRURGICZNE SYNCHRONICZNEGO OBUSTRONNEGO RAKA PLUC
Oleg Orzeszkowski, Wlodzimierz Biloszycki, Obwodowy Szpital Kliniczny w Sankt Petersburgu, Rosja

Leczenie synchronicznego obustronnego raka pluc nalezy do skomplikowanych problemow torakochirurgii. W celu rozwiazania tego zadania stosowane sa rozne postepowania chirurgiczne. Mamy doswiadczenie w leczeniu 17 chorych z synchronicznym obustronnym rakiem pluc. W 13 przypadkach zastosowalismy jednoczesna obustronna resekcje pluc przez dostep sternotomiczny. U 4 chorych operacje dokonywano stopniowo z odstepem co 1 miesiac. W okresie pooperacyjnym powiklania odnotowano w 9 przypadkach. Trzech chorych umarlo z przyczyny: krwotoku z ostrego wrzodu zaladka (1), newydolnosci ukladu oddechowego i krazenia (2).  

CURRENT MANAGEMENT OF BREAST CANCER IN ELDERLY
Robert Z. Kubiczek, Maryland University School of Medicine and Surgical Hospital and Medical Center, Cheverly, USA

To determine the clinical behavior and outcome of breast cancer in the elderly, a series of 170 women older than age 66 years who received treatment for locoregional breast cancer, between 1999 and 1998.
The results indicate the elderly women can tolerate standard surgical therapy and survive disease free for many years. The breast cancer specific survival rate of patients in this study was 80% at 7 years. Although 36% of patients had stage I disease, only 18% underwent breast conservation sirgery. Despite 45% of patients having stage II and 19% having stage III breast cancer, fewer than 13% received systemic adjuvant therapy. Breast screening guidelines was evident in that only 11% of patients had tumors detected by routine screening commograms and only 16% by routine physical examinations.
Conclusions: women with breast cancer should be informed of treatment options and the advantages and disadvantages of each choice based on physiologic rather tham chronologic age. Treatment should be guided by an acceptable benefit/risk ratio to provide optimal QUALITYAND QUANTITY. Breast Ca. is highest in the older women.

Sesja posterowa:

  Streszczenia